Newsy i Wydarzenia

2-4 czerwca 2017: Wiccański Weekend Węsiory 2017

stale: Zapisz się na newsletter o wydarzeniach i o nowościach na stronie

drugi czwartek każdego miesiąca: Spotkania wiccańskie (wiccanka) w Gdyni

do uzgodnienia: Spotkania indywidualne w Warszawie

zobacz wszystkie »

Nowości na stronie

16 czerwca 2017 Dodane lektury po polsku i po angielsku

28 maja 2017 W lekturach po angielsku nowa lektura i progresywnie dodawane zdjęcia okładek

4 maja 2017 Dodane wydarzenie

22 stycznia 2017 Nowy tekst, nowelka o Trzech Brigitach

6 listopada 2016 Dodane dwie lektury po angielsku

zobacz wszystkie »

Kilka słów o:

Tematem tej strony jest wicca, neopogańska inicjacyjna religia misteryjna (inicjacyjna... więcej »

Dziękuję twórcy grafiki oraz Arimowi, twórcy silnika strony.

Zaawansowany Kwestionariusz Oceniający Stopień Niebezpieczeństwa Sekty

(Wersja 2.6)
Copyright © 1979, 2001, 2004 c.e., Isaac Bonewits

Wydarzenia w ostatnich dekadach jasno wskazują, jak niebezpieczne mogą być niektóre grupy świeckie i religijne (zwykle nazywane "sektami" przez ich przeciwników), zarówno dla swoich członków, jak i dla każdego, na kogo mogą mieć wpływ. "Pranie mózgu", bicie, wykorzystywanie dzieci, gwałty, morderstwa, masowe samobójstwa, wojskowa dyscyplina, wtrącanie się do cywilnych rządów, międzynarodowy terroryzm i wiele innych przestępstw - to oskarżenia stawiane przywódcom i członkom wielu grup, i w zbyt wielu przypadkach te oskarżenia były słuszne. Żadne z nich nie dziwi zbytnio historyków religii lub innych badaczy tego, co zwykle nazywa się "nowymi" religiami (bez względu na to, jak stare mogą być kultury, z których one pochodzą). Członkowie aktualnej większości często oskarżają mniejszości, zwłaszcza religijne, o przestępstwa. Na przykład, mormoni byli wyznawcami Moona XIX wieku, przynajmniej w kategoriach bycia niecodziennym systemem wiary, który wielu w owych czasach uważało za szokujący, a członkowie Kościoła Zjednoczenia mogą być równie "szacowni" za sto lat, jak teraz Święci Dnia Ostatniego.

Mimo to, pomimo historycznych i filozoficznych ostrzeżeń, które można wysunąć, zwykli ludzi postawieni przed faktem, że przyjaciele lub bliscy przystępują do "niecodziennej" grupy lub gdy sami rozważają przystąpienie do jednej z nich, potrzebują stosunkowo prostego sposobu by ocenić, jak niebezpieczna lub nieszkodliwa jest dana grupa, bez poddawania się jej mocy lub sądzenia wyłącznie na podstawie teologii lub ideologii (zwykłą metoda używaną przez grupy antysektowe).

W 1979 roku skonstruowałem narzędzie, które nazywam teraz "Zaawansowanym Kwestionariuszem Bonewitsa Oceniającym Niebezpieczeństwo Sekty", "Advanced Bonewits'Cult Danger Evaluation Frame" czyli "ABCDEF" (gdyż ocenianie tych grup powinno być banalnie proste). Kopia została dołączona do tegorocznego poprawionego wydania mojej książki "Real Magic". Zdaję sobie sprawę z jego niedociągnięć, ale uważam, że może być skutecznie używany do oddzielenia szkodliwych grup od tych, które są tylko niezwykłe dla obserwatora. Zawsze cenię informację zwrotną od tych, którzy próbowali używać tego systemu. Pośrednia informacja zwrotna w postaci ilości miejsc w Sieci i poza nią, gdzie ABCDF się pokazało, jest bardzo pochlebna. Na przykład, zostało wybrane przez, a teraz zamieszczone na stronie Instytutu Społecznych Wynalazków, który sparafrazował go na swojej liście "Najlepsze pomysły - kompendium społecznych wynalazków".

Celem tego narzędzia oceny jest pomoc zarówno dla amatora jak i dla zawodowych obserwatorów, z obecnymi lub przyszłymi członkami włącznie, z rozmaitych organizacji (z religijnymi, okultystycznymi, psychologicznymi i politycznymi grupami włącznie) w ocenie, dokładnie jak niebezpieczna może być dana grupa w porównaniu z innymi grupami dla fizycznego i psychicznego zdrowia jego członków i dla innych ludzi poddanych jej wpływom. Nie mogę mówić o "duchowych niebezpieczeństwach", które mogą wystąpić, jeśli w ogóle, z tego prostego powodu, że czyjaś ścieżka ku oświeceniu lub "zbawieniu" często jest postrzegana przez kogoś innego jako ścieżka ku ignorancji lub "potępieniu".

Generalnie, im większa suma punktów, które otrzymała dana grupa (im bliżej prawego końca skali), tym bardziej niebezpieczna może być. Chociaż oczywistym jest, że wiele skal w kwestionariuszu jest subiektywnych, wciąż możliwe jest dokonywanie praktycznych sądów na jego podstawie, przynajmniej tych z gatunku "czy ta grupa jest bardziej niebezpieczna niż tamta?". Zachodzi to, kiedy wszystkie przypisane liczby są oparte na dokładnej i bezstronnej obserwacji prawdziwego zachowania grup i ich wyższych warstw przywódczych (w odróżnieniu od oficjalnych wypowiedzi). To oznacza, że należy zwracać uwagę na to, co mówią i robią drugorzędni i trzeciorzędni przywódcy na równi (lub bardziej) z tym, co mówi i robi centralne przywództwo - w końcu, "wyparcie się wiedzy" nie jest nowym wynalazkiem w historii.

To narzędzie może być używane przez rodziców, reporterów, stróżów prawa, naukowców z zakresu nauk społecznych i innych, zainteresowanych oceną prawdziwego niebezpieczeństwa ze strony danej grupy czy ruchu. Oczywiście, różni obserwatorzy osiągną różny poziom precyzji, zależnie od wyrafinowania ich ocen liczbowych na każdej skali. Jednakże jeśli ci sami obserwatorzy użyją tych samych metod oceny i ważenia każdej skali, ich porównanie względnego niebezpieczeństwa lub nieszkodliwości pomiędzy grupami będzie miało swoją wagę przynajmniej dla ich celów. Z drugiej strony, ludzie, którzy nie potrafią postrzegać konkurencyjnych systemów wiary jako mogących posiadać duchową wartość dla kogokolwiek, uznają ABCDF za denerwująco bezużyteczny dla promowania ich teologicznych racji. Co gorsza, ci członkowie Religijnej Rzeszy i pokrewni im teokraci uznają, że ich własne organizacje (i całkiem sporo kościołów głównego nurtu) są daleko bardziej podobne do sekt niż wiele mniejszościowych systemów wiary, którym się tak zacięcie przeciwstawiają.

Należy zwrócić uwagę, że ABCDF jest oparty zarazem na współczesnych teoriach psychologicznych na temat zdrowia psychicznego i osobistego rozwoju, jak i na wielu latach obserwacji uczestniczącej w mniejszościowych systemach religijnych. Ci, którzy wierzą, że relatywizm i anarchia są tak niebezpieczne dla zdrowia psychicznego jak absolutyzm i autorytaryzm, mogą (jak przypuszczam) uznawać grupy z ostatecznym wynikiem bliskim każdemu końcu skali (wysokiemu lub niskiemu) za niosące podobne ryzyko. Co do niebezpieczeństw tyczących się fizycznego dobrostanu, zarówno historyczne zapiski jak i obecne wydarzenia jasno wskazują kierunek, gdzie leżą największe zagrożenia. Zwłaszcza skoro grupy o niskim wyniku wydają się mieć tak niski współczynnik przetrwania i wzrostu, że rzadko mogą rozwinąć możliwość popełniania zbrodni na wielką skalę, nawet gdyby miały filozoficzne lub polityczne inklinacje, by to czynić.

Czynniki:
1  2  3  4  5  6  7  8  9  10

Niski                  Wysoki
1 Wewnętrzna kontrola: zakres wewnętrznej politycznej i społecznej władzy sprawowanej przez przywódcę lub przywódców nad członkami; brak jasno określonych praw w organizacji dla jej członków 1
_________________________
2 Zewnętrzna kontrola: zakres zewnętrznego politycznego lub społecznego wpływu pożądanego lub osiągniętego; nacisk na kierowanie członkami; zewnętrzne zachowanie polityczne i towarzyskie. 2
_________________________
3 Mądrość/wiedza, którą się sobie przypisuje przywódców; zakres nieomylności przypisywany lub sugerowany, kiedy chodzi o decyzje lub interpretacje doktrynalne lub interpretacje pisma; ilość i skala niesprawdzonych i/lub niesprawdzalnych kwalifikacji, do których rości się prawo. 3
_________________________
4 Mądrość/wiedza przypisywana przywódcy lub przywódcom przez członków; zakres zaufania co do decyzji lub interpretacji doktrynalnych lub interpretacji pisma; zakres wrogości okazywany przez członków wewnętrznym lub zewnętrznym krytykom i/lub wobec prób weryfikacji. 4
_________________________
5 Dogmaty: sztywność nauczanych koncepcji; zakres doktrynalnej sztywności lub fundamentalizmu; niechęć do relatywizmu i sytuacjonizmu. 5
_________________________
6 Rekrutacja: nacisk na atrakcyjnych nowych członków; zakres nawracania; wymaganie od wszystkich członków, by przyprowadzali nowych. 6
_________________________
7 Fasadowe grupy : ilość grup - filii, używających innych nazw niż nazwa głównej grupy, zwłaszcza kiedy powiązania są ukryte. 7
_________________________
8 Bogactwo: ilość pieniędzy i/lub majątku pożądanego lub posiadanego przez grupę; nacisk na datki ze strony członków; styl życia przywódcy lub przywódców w porównaniu do zwykłych członków 8
_________________________
9 Manipulacja seksualna członkami przez przywódcę lub przywódców grup nie zajmujących się tantrą; zakres kontroli nad seksualnością członków jeśli chodzi o orientację seksualną, zachowanie i/lub wybór partnerów. 9
_________________________
10 Seksualne faworyzowanie: awansowanie lub preferencyjne traktowanie zależne od seksualnej aktywności z przywódcą lub przywódcami grup nie zajmujących się tantrą. 10
_________________________
11 Cenzura: zakres kontroli nad dostępem członków do zewnętrznych opinii na temat grupy, jej doktryn lub przywódców. 11
_________________________
12 Izolacja: zakres wysiłku wkładanego w powstrzymywanie członków od komunikacji z nie-członkami, włączając rodzinę, przyjaciół i kochanków. 12
_________________________
13 Kontrola nad odchodzącymi: intensywność wysiłków skierowanych ku powstrzymaniu lub odzyskaniu tych, którzy odeszli z grupy. 13
_________________________
14 Przemoc: zakres akceptacji, kiedy stosuje się ją przez grupę lub dla grupy, jej doktryn lub przywódcy lub przywódców. 14
_________________________
15 Paranoja: zakres strachu przed prawdziwymi lub wymyślonymi wrogami; wyolbrzymianie siły przeciwników; przewaga teorii spiskowych. 15
_________________________
16 Ponurość: zakres nieakceptacji żartów na temat grupy, jej doktryn lub jej przywódców. 16
_________________________
17 Zrzeczenie się woli: zakres nacisku na to, że członkowie nie są odpowiedzialni za osobiste decyzje; stopień osłabienia jednostki przez grupę, jej doktryny lub jej przywódców. 17
_________________________
18 Hipokryzja: zakres aprobaty dla zachowań, które grupa oficjalnie uznaje za niemoralne lub nieetyczne, kiedy są przejawiane przez grupę lub służą grupie, jej doktrynom i przywódcom; gotowość naruszenia zasad deklarowanych przez grupę dla politycznej, psychologicznej, społecznej, ekonomicznej, wojskowej lub innej korzyści. 18
_________________________

Tłumaczenie holenderskie jest dostępne na stronie Bonewits' Geavanceerde Raamwerk ter Evaluatie van Sektegevaar

Tłumaczenie niemieckie jest dostępne na stronie Isaac Bonewits' Sektengefahr Checkliste.

Tłumaczenie francuskie jest dostępne na stronie Grille avancée de Bonewits pour l'évaluation du danger potentiel d'une secte.

Tłumaczenie włoskie jest dostępne na stronie Documento Avanzato di Isaac Bonewits per la Valutazione del Pericolo del Culto.

Tłumaczenie polskie jest dostępne na stronie Zaawansowany Kwestionariusz Bonewitsa Oceniający Niebezpieczeństwo Sekty

Tłumaczenie portugalskie jest dostępne na stronie A Ferramenta Avançada de Bonewits para Avaliação de Seitas.

Pozostałe tłumaczenia będą pojawiać się w miarę ich dodawania.

1  2  3  4  5  6  7  8  9  10

Low                      High

Copyright © 1979, 2008 c.e., Isaac Bonewits. This text file may be freely distributed on the Net, provided that no editing is done, the version number is retained, and everything in this notice box is included. If you would like to be on one or more of Isaac Bonewits' emailing lists, click here to get subscription information.

Note: this is one of his most popular essays, so if you want to mirror it, that's fine with him, but please check back regularly for updates. If anyone wants to translate this or others of his essays into other languages, he will be happy to post them on his website.

Is having access to this material worth a few dollars, punts, pounds, or euros to you? Click the button to make a fast and secure donation to Isaac and Phaedra Bonewits, so they can afford to keep this website going and growing! Or you can suggest to your local Occult/New Age bookstore that they bring him and/or her out for one of his or her colorful presentations, or you could visit their Blatant Hucksterism Page, or you could just send money to them at PO Box 1010, Nyack, NY, USA 10960-8010.

Sign up for PayPal and start accepting credit card payments instantly.

Isaac & Phae say:

We use PayPal and we recommend it!

Back to the T.O.C. of
Isaac Bonewits' Homepage

Pagan T-shirts ~ Mousepads ~ Coffee Mugs ~ Wall Clocks
Take a look at the graphic designs Isaac has available at his CafePress store!

(P. E.) Isaac Bonewits, Adr.Em./ADF
Email: ibonewits@neopagan.net
Snailmail: PO Box 1010, Nyack, NY, USA 10960-8010
This webpage is copyright © 1979, 2001 c.e., Isaac Bonewits
Most recently updated: April 13, 2008 c.e.
This page's URL is http://www.neopagan.net/ABCDEF.html
My Homepage URL is http://www.neopagan.net